Na finalny zapach perfum ma wpływ nie tylko kompozycja poszczególnych nut zapachowych, ale także interakcja zachodząca między ich składnikami i skórą. Każdy człowiek ma własny zestaw cech biologicznych, które sprawiają, że dany zapach inaczej rozwija się na skórze. Wśród nich można wymienić poziom nawilżenia naskórka, zawartość lipidów, ale i mikrobiom, czy właśnie pH skóry. Właśnie dlatego jeden rodzaj perfum u kilku osób może zdecydowanie inaczej pachnieć. Czym zatem jest pH skóry i jak wpływa na percepcję i zmysł powonienia poszczególnych kompozycji zapachowym perfum?
- Co warto wiedzieć o pH skóry?
- Chemia perfum — podatność składu na reakcje chemiczne w kontekście pH skóry
- Zależności między pH skóry a zapachem perfum
Co warto wiedzieć o pH skóry?
pH skóry jest wskaźnikiem, który pomaga określić, czy skóra ma bardziej odczyn zasadowy, czy kwasowy. Utrzymanie odpowiedniego poziomu pH jest kluczowe, ponieważ wpływa na zachowanie właściwej równowagi biologicznej niezbędnej do zachowania ochrony przed czynnikami zewnętrznymi. pH u zdrowego człowieka mieści się w zakresie od 4,5 do 5,5. Jest to zatem lekko kwaśne środowisko. Takie pH pozwala chronić skórę przed utratą wody, podrażnieniami, czy drobnoustrojami.
Należy pamiętać, że wartość pH może ulegać zmianie w zależności od wielu czynników. Wśród nich wymienia się wiek, płeć, stosowaną dietę, styl życia, zażywane leki, kosmetyki. Na pH wpływa również pora roku, uwarunkowania klimatyczne. Ulega ono zmianie także w momencie stosowania różnego rodzaju środków chemicznych, detergentów, produktów peelingujących. Zmiany pH można rozpoznać np. po zmianach skórnych, czyli widocznych podrażnieniach, przesuszeniu i nadmiernej wrażliwości naskórka na dotyk.
Znajomość mechanizmu działania pH pozwala lepiej zrozumieć wpływ pH skóry i zachodzących w jego obrębie zmian na stosowane perfumy.
Chemia perfum — podatność składu na reakcje chemiczne w kontekście pH skóry
W składzie perfum wymienia się różne składniki. Wśród nich znajdują się estry i aldehydy, które szybciej się utleniają na skórze o bardziej zasadowym pH. Taka reakcja powoduje zmianę pierwotnego zapachu na bardziej zindywidualizowany. Należy tu także wspomnieć alkohole i terpeny, które w takim środowisku ulatniają się znacznie wolniej, dlatego ich wyczuwalność i zapach będzie mniej intensywny, subtelny i delikatny.
Reakcje, jakie mogą zachodzić pod wpływem pH, to szybkość ulatniania się cząsteczek zapachowych z powierzchni skóry, czas utrzymywania się cząsteczki zapachowej perfum w sebum skóry, a także czas niezbędny do zjonizowania cząsteczki.
Cząsteczki o najmniejszej masie to cząsteczki znajdujące się w nutach głowy (wyczuwalne zaraz po zastosowaniu perfum. Z kolei cząsteczki o umiarkowanej lotności znajdują się w nutach serca, a te najmniej podatne na ulatnianie to cząsteczki w nutach bazy.
Zależności między pH skóry a zapachem perfum
pH skóry oddziałuje na zapach perfum na wielu poziomach. Wchodzi ono w interakcję z kompozycją zapachową pod kątem chemicznym, fizycznym i biologicznym.
Cząsteczki, które znajdują się w składzie perfum, mogą ulegać zróżnicowanemu poziomowi jonizacji, przez co proces ich odparowywania przebiega w innym czasie. Ten czas ulega wydłużeniu przy odczynie bardziej zasadowym, natomiast w odczynie kwaśnym lotność cząsteczek się zwiększa, przez co aromat perfum rozwija się szybciej.
W zależności od tego, jak szybko przebiega ulatnianie się cząsteczek, zmienia się także profil zapachowy, co zależy właśnie od pH skóry. Powolnym reakcjom, hydrolizie i ulatnianiu się ulegać będą estry i aldehydy, które również mogą występować w perfumach. Idąc tym tokiem myślenia, łatwo wywnioskować, że nuty drzewne i piżmowe będą bardziej wyraziste i wyczuwalne, podczas gdy nuty cytrusowe szybciej się ulotnią z powierzchni skóry.
Znajdujące się w naskórku białka i lipidy także ulegają strukturalnym zmianom w zależności od tego, jakie pH panuje na skórze. Co za tym idzie, modyfikacji ulega mikrobiom skóry. Będzie on bardziej stabilny przy lekko kwaśnym odczynie. Może jednak powodować przyspieszone rozkładanie składników perfum, co zmienia jego odbiór przez zmysł powonienia. Przez to skład ulega zmianie, co może sprawiać, że odczuwalne nuty zapachowe różnią się od tych stworzonych w laboratorium. Właśnie wtedy konkretne perfumy stają się indywidualnym, unikalnym zapachem, który uzyskuje się w kontakcie ze skórą konkretnej osoby.
W zależności od wspomnianych wyżej czynników czas i sposób odparowywania, ulatniania się perfum oraz ich poszczególnych składników będzie uzależniony od pH skóry i będzie to kwestia indywidualna dla każdego. Jedne perfumy u jednej osoby będą wydawać się słodsze, czy świeższe, podczas gdy u drugiej będą kojarzone z cięższym, intensywniejszym zapachem.
Jak widać, doświadczenia aromatyczne zależeć będą nie tylko od tego, jaki perfumy się zakupi. Ich zapach bezpośrednio z flakonu będzie różnił się od tego, jaki finalnie będzie odczuwany po aplikacji na skórze. To jasno wskazuje na związek pH skóry i kompozycji zapachowej, czyli dwóch aspektów, od których zależeć będzie dopasowanie konkretnych perfum do konkretnej osoby.